Giáo viên mầm non: Muốn gắn bó với nghề cần có tình yêu

Mới đây trên facebook cá nhân của mình, một cô giáo mầm non trẻ đã viết những dòng status “gây bão” dư luận: Ngày đầu tiên đi kiến tập cô rất mệt bởi phải bón cho 5, 6 cháu ăn cùng một lúc. Rồi thì xung quanh là tiếng kêu la, mách tội của các cháu, khiến cô giáo tương lai cảm thấy rất đau đầu và cáu bẳn. Không chỉ chia sẻ chuyện chung, cô này còn chia sẻ chuyện riêng về một cháu bé trong lớp chuyên đi trêu chọc bạn bè. Dĩ nhiên lời tâm sự mang đầy tính “bạo lực” này nhận được vô số gạch đá từ dư luận. Thế nhưng qua đây người ta cũng phần nào nhận ra đây là một nghề quá nhiều áp lực và mệt nhọc, chỉ những người có tình yêu thực sự với nghề mới có thể gắn bó lâu dài được.

Nghề của những áp lực và mệt nhọc

Gần đây các trường mầm non tư thục được mở ra khá nhiều và phổ biến, nhưng tình trạng gian nan đi tìm trường mầm non cho con của các bậc phụ huynh hầu như vẫn không được thuyên giảm, một phần vì chất lượng từ các trường mầm non tư thục khó có thể được kiểm chứng thường xuyên bỏi phụ huynh, phần vì tiền đóng hàng tháng tại các trường này thường khá cao.

Áp lực thì nghề nào cũng có, nhưng với nghề giáo viên mầm non nó nhiều gấp bội phần. Và nếu họ được trả những đồng lương xứng đáng với áp lực thì còn có thêm động lực gắn bó với nghề,  nhưng đồng lương của các giáo viên mầm non hiện nay quá thấp, cho nên có lẽ chỉ có tình yêu nghề mới giữ chân được các cô giáo trẻ.

Đằng sau những hình ảnh đẹp này là rất nhiều áp lực.

Buổi sáng: 6h30 đã phải có mặt tại trường. Buổi chiều: Phải chờ phụ huynh đón hết con mới được về. Nhiều hôm phụ huynh về muộn thì phải đến 20h30 phút mới được rời trường - Đó là thời gian biểu trong một ngày của một cô giáo mầm non.  Công việc sau khi nhận các cháu thông thường như sau: Cho ăn sáng nốt những cháu nào chưa ăn ở nhà; mặc quần áo, đội mũ, đi tất, bày đồ… để chuẩn bị cho các cháu chơi và tập múa hát (Đây là hình ảnh đẹp duy nhất mà mọi người thường nhớ tới);  Thu dọn và xếp ngăn nắp các loại đồ chơi; kê bàn ghế, xếp đặt chén bát, muôi, thìa; bón cho các cháu ăn bữa chính, bữa phụ, ăn quà chiều, uống thuốc, uống sữa, thay bỉm, giặt quần áo do các cháu ị hoặc tè ra, dọn dẹp chỗ các cháu nôn, trớ, trả các cháu cho phụ huynh... 

Kể thì có vẻ đơn giản nhưng phải trực tiếp làm hoặc chứng kiến thì mới rằng thấy mọi chuyện ăn ngủ chơi của các con không hề đơn giản. Ngoài những công việc này, các cô còn phải luôn để mắt đến cháu, không để chúng chơi đùa với nhau nhiều hay cào cấu, vì nếu chẳng may xảy ra chuyện gì, các cô sẽ là những người chịu trách nhiệm đầu tiên. 

Chưa hết, gặp phụ huynh nào dễ tính còn đỡ, phải người khó tính, thậm chí lỗ mãng, thiếu tôn trọng cô thì rất khó chịu. Một số người coi con cái mình như cục vàng. Mỗi chiều đón con về, họ kiểm tra khắp mình mẩy chân tay con, nếu có xây xát tí gì là phản ánh luôn với hiệu trưởng.  Cá biệt, có gia đình do nuông chiều con cái nên khiến cháu bé sinh hư, và dù nhỏ cũng đã biết nói dối. Gặp những trường hợp như thế các cô chỉ còn cách “nhịn nhục”.

Cường độ làm việc căng thẳng, vất vả cộng với trách nhiệm cao đối với các cháu bé, nhưng lương cô giáo mầm non lại thuộc loại thấp nhất. Nếu đọc những thông tin tuyển dụng giáo viên mầm non trên báo, bạn sẽ rất dễ tìm được những địa chỉ mà người ta chỉ trả cho cô giáo mức lương khởi điểm 800-900 ngàn/tháng. Đó là chưa kể những khi bị phạt, bị trừ lương vì hàng tỉ lý do.

Cần có tình yêu và hy sinh

Nhìn vào mức lương với từng ấy công việc và áp lực của một cô giáo mầm non trong cơn “bão” giá tiêu dùng, có lẽ ít ai nghĩ rằng những cô giáo trẻ có thể bám trụ với nghề. Và sự thật nếu không có đủ tình yêu với nghề và trẻ nhỏ, rất nhiều các cô giáo trẻ đã rẽ sang một con đường bằng phẳng hơn.

H. – từng làm giáo viên ở một trường mầm non công lập cho biết cô đã giã từ nghiệp “trồng người” sau khi phải mất đến mất chục triệu triệu để “chạy” vào trường vì mức lương sau mấy năm vẫn chỉ có trên 1 triệu/tháng. Quả thật với giá cả như hiện nay, mức thu nhập như vậy không thể tái tạo nổi sức lao động của con người chứ chưa nói gì các khoản khác như xăng xe, khi đau ốm và trách nhiệm với gia đình. Nhiều đồng nghiệp của H. cũng bỏ nghề để đi… chạy bàn, công nhân… và không bị áp lực công việc nhiều như thế mà mức lương cũng cao hơn gần gấp đôi. 

Cũng có nhiều cô giáo trẻ cố bám trụ với nghề nhưng cũng chính vì ức chế và chán nản như vậy nên nhiều cô đã không làm chủ được bản thân và có những hành động phản giáo dục như: Dọa dẫm, quát nạt hoặc đánh trẻ. Và sự thật là một loạt những vụ bạo hành trẻ em gần đây khiến nhiều người có ác cảm đối với cô giáo mầm non. Nhưng đó cũng là một bộ phận nhỏ những “con sâu làm rầu nồi canh”. Có rất nhiều cô giáo mầm non rất yêu trẻ và thực sự tâm huyết với nghề, có sự nhẫn nại, hi sinh rất lớn đối với trẻ, đáng tiếc rằng những con người như vậy lại ít khi được nhìn nhận đúng với khả năng và tấm lòng của họ, trả cho họ mức lương hết sức rẻ mạt cộng với những quy định ngặt nghèo.

Thảo – cô giáo mầm non tương lai chia sẻ: “Bản thân mình là giáo viên mầm non nên mình biết là trông trẻ rất mệt và chịu nhiều áp lực. Nhưng thực sự mình quý trẻ con và mỗi ngày đi làm mình đều cảm thấy rất thoải mái. Để làm được nghề này phải thật sự có tâm và thật lòng yêu thương trẻ mới có thể làm được. Còn ở cùng với trẻ thì niềm vui và nụ cười cũng đâu có thiếu".

Có thể thấy để có thể gắn bó với nghề giáo viên mầm non, cần tình yêu và sự hy sinh vô cùng lớn lao. Nhưng chỉ từng ấy thôi chưa đủ. Tình yêu và sự hy sinh của các cô cần được nhìn nhận, đánh giá công bằng hơn. Đã đến lúc Nhà nước cần khẩn trương có những chính sách hợp lý và ưu đãi cho những người đang công tác tại cấp học này bởi họ đã phải chịu quá nhiều áp lực và quá nhiều thiệt thòi. Nếu không, nó sẽ là cái nghề làm giàu đối với những người chủ đầu tư chỉ biết đến hai chữ “lợi nhuận”.

Xem Thêm

Có nên cho trẻ học trực tuyến?

Học trực tuyến (e-learning) là phương thức học ảo thông qua một máy vi tính nối mạng đối với một máy chủ ở nơi khác có lưu giữ sẵn bài giảng điện tử phần mềm cần thiết để có thể hỏi/yêu cầu/ra đề cho học viên học trực tuyến từ xa. Hoặc giáo viên có thể truyền tải hình ảnh và âm thanh qua đường truyền băng thông rộng hoặc kết nối không dây (WiFi, WiMAX), mạng nội bộ (LAN) v.v…Mở rộng ra, các cá nhân hay các tổ chức đều có thể tự lập ra một trường học trực tuyến (E-school), mà nơi đó vẫn nhận đào tạo học viên, đóng học phí và có các bài kiểm tra như các trường học khác. 

Lớp học trực tuyến được xem như thành quả của thế giới thông tin điện tử toàn cầu. Ở Việt Nam, nhiều ông bố bà mẹ cũng đã có xu hướng chọn cho con mình những lớp học trực tuyến. Hãy xem, hình thức học mới mẻ này khác gì với lớp học truyền thống và vì sao nên chọn nó cho con bạn nhé.

1.  Tiết kiệm thời gian, tiền bạc

Với một lớp học trực tuyến, phụ huynh có thể phụ đạo cho con mình ngay tại nhà, điều đó sẽ giúp các bậc cha mẹ tiết kiệm được một khoản kha khá chi phí cho các khoản chi phí về cơ sở vật chất của trường, chi phí đi lại…  Cha mẹ chỉ tốn chi phí trong việc đăng kí khoá học và có thể đăng kí bao nhiêu khoá học mà họ cần, đây có thể xem là một lựa chọn tốt trong thời kì khủng hoảng kinh tế hiện nay. 

Ngoài ra, học trực tuyến cũng giúp tiết kiệm thời gian rất nhiều (khoảng từ 20-40%) so với phương pháp giảng dạy truyền thống do rút giảm sự phân tán và thời gian đi lại, thời gian học khá linh hoạt…  Nó còn rất tiện lợi ở chỗ cha mẹ vừa có thể phụ đạo con học trực tuyến vừa làm việc do việc đào tạo trực tuyến có thể diễn ra ở bất cứ đâu, bất cứ lúc nào, không giới hạn vị trí địa lí, địa điểm….

2.  Hình ảnh, nội dung sinh động

Hiện nay các giáo trình học trực tuyến hầu như đều được các chuyên gia biên soạn phù hợp với khả năng nhận thức và đặc thù của lứa tuổi các em. Thay vì cắm cúi vào game, trẻ có thể vừa học vừa chơi bằng các bài giảng và trò chơi thực hành trên các thiết bị công nghệ bởi những bài giảng trực tuyến hiện nay có hình ảnh, màu sắc… minh họa rất bắt mắt, phù hợp với độ tuổi của các em. Cách học này giúp trẻ cảm thấy thích thú, tiếp nhận được nhiều kiến thức mà không cảm thấy bị nhồi nhét. Nhờ vậy, tính tự giác học bài và khả năng ghi nhớ của trẻ cũng được cải thiện.

Trẻ vừa thỏa sức khám phá những điều mới mẻ, vừa phát triển 6 năng lực cốt lõi: giao tiếp và hợp tác; đọc viết và làm chủ ngôn ngữ; tư duy độc lập và sáng tạo; tính toán và giải quyết vấn đề; áp dụng kiến thức vào thực tế và tự điều hướng việc học. 

3.  Tính thực tế cao

Đừng nghĩ học trực tuyến là trẻ không được tiếp xúc với thực tế. Hiện nay, với các giáo trình trực tuyến, ngoài việc truyền tải những kiến thức trong sách vở, mỗi bài học đều chú trọng khai thác khả năng mô phỏng cuộc sống, giúp trẻ dễ dàng lĩnh hội kiến thức ngay tại nhà. Trẻ được tiếp xúc với các nhân vật trong bài học, trong các tình huống gần gũi với thực tiễn cuộc sống.

Cha mẹ cũng đừng lo lắng rằng các bài học trực tuyến sẽ hình thành lối sống, cách học đơn độc nơi trẻ bởi trên mạng trực tuyến, trẻ sẽ được giao tiếp với thầy cô, bạn bè giống như ngoài đời thực chứ không bị bỏ mặc tương tác với thiết bị. Ngoài ra, trẻ còn được tạo cơ hội giao lưu, chia sẻ qua email, chat, diễn đàn và thảo luận với cộng đồng người học. Một số hoạt động offline như hội thảo, hội trại, cuộc thi, tham quan... cũng được kết hợp với chương trình học online

Các nhân vật trong bài học tương tác với trẻ.

4.  Cha mẹ có thể quản lý con cái

Tất nhiên, trẻ học ngay tại nhà thì cha mẹ có thể giám sát gần như hoàn toàn việc học của con mình, nắm được rõ khả năng tiếp thu, điểm mạnh điểm yếu của các con. Nếu như cha mẹ quá bận rộn không có thời gian ở nhà để theo dõi việc học của con thì các giáo trình trực tuyền cũng có những công cụ hỗ trợ cha mẹ giám sát và quản lý thời gian trẻ tham gia các bài học trực tuyến.

5.  Những lưu ý khi cho trẻ học trực tuyến

-  Để bảo vệ thị giác và sức khỏe cho trẻ, cha mẹ chỉ nên cho con học trực tuyến trong khoảng thời gian vừa đủ. Cha mẹ cũng có thể chọn các giáo trình trực tuyến được lập trình thời gian, chỉ cho phép trẻ ngồi học với thiết bị điện tử tối đa 2-3 tiếng mỗi ngày.

-  Nên chọn những giáo trình được biên soạn phù hợp nhất với độ tuổi phát triển, tâm lý của trẻ.

Ngoài ra bạn có thể tham khảo thêm các bí quyết giúp trẻ thông minh hơn khác để chăm sóc tốt cho con mình.

Xem Thêm

Chấm điểm bằng con dấu: Lợi bất cập hại

Chấm điểm bằng con dấu đối với học sinh Tiểu học là một trong những thay đổi lớn nhất của ngành giáo dục năm nay. Ở nhiều nước trên thế giới, phương pháp này đã được áp dụng từ lâu, tuy nhiên đến Việt Nam, việc chấm điểm bằng con dấu phù hợp đến đâu còn phụ thuộc vào cách làm việc của giáo viên vì thực tế về bản chất, phương pháp này còn nhiều bất cập.

Chấm điểm bằng số như truyền thống là việc chấm điểm mang tính chất định lượng còn chấm điểm bằng những lời nhận xét (con dấu) là mang tính chất định tính. Về lý thuyết, chấm điểm bằng nhận xét sẽ làm giảm áp lực cho các em học sinh, giảm bệnh thành tích trong giáo dục nhưng dù thế nào đi nữa, con dấu cũng không thể thay thế lời phê.

Con dấu là một cái khuôn đúc sẵn, những lời nhận xét trên con dấu chỉ dựa trên những lỗi thường xảy ra với học sinh. Tuy nhiên, thực tế bản thân mỗi học sinh tiếp thu kiến thức, năng lực học tập khác nhau. Nếu chỉ nhận xét chung chung như vậy sẽ không đánh giá hết năng lực từng của học sinh. Người giáo viên tốt là người giáo viên chỉ được cho học sinh biết từng điểm mạnh, điểm yếu của mình để các em phát huy và khắc phục. Tuy nhiên, một con dấu với nội dung chung chung như “cô khen”, “Cần cố gắng hơn”,… chắc chắn không thể bằng một lời phê “Con làm bài có tiến bộ, cố gắng không tẩy xóa”,…

Bên cạnh đó, việc sử dụng con dấu để nhận xét giáo viên khó định hướng được cho học sinh cách khắc phục lỗi một cách chi tiết và cụ thể. Hơn nữa về mặt cảm xúc giáo viên khó thể hiện cảm xúc bằng lời với học sinh một cách chân tình. Từ đó học sinh không hiểu rõ bản thân mình đạt được kết quả gì, mình sai chỗ nào, vì sao,…

Không thể phủ định rằng, sử dụng con dấu sẽ giúp giáo viên giảm tải được công việc, làm việc nhanh gọn và nhẹ nhàng hơn. Tuy nhiên, chính ưu điểm này lại là một mối lo ngại. Thay vì tốn thời gian cho việc ghi nhận xét, họ chỉ việc cộp dấu vì thế rất dễ dẫn đến tình trạng làm cho xong, làm cho nhanh, giáo viên sẽ không còn để ý đến những chi tiết trong bài. Với những lỗi phát sinh, không phù hợp với những lời nhận xét trong con dấu, giáo viên rất dễ bỏ qua, không phản ánh để học sinh và phụ huynh biết.

Ở nước ngoài, họ cũng bỏ cách chấm điểm bằng số nhưng các giáo viên vẫn có cách “chấm điểm” riêng như đánh giá theo chữ cái A, B, C, D. Nhưng số lượng học sinh ở lớp đó ít, tâm lý học sinh nước ngoài khác với tâm lý học sinh Việt Nam, các em đến lớp thoải mái, không phải lo học thêm, bình bầu, phát phiếu, giấy khen... nên việc đánh giá bằng cho điểm hay nhận xét đối với họ không đến nỗi căng thẳng như ở nước ta.

Nhìn chung, mỗi sự thay đổi đều sẽ nhận được nhiều luồng ý kiến và đều có ưu nhược điểm riêng. Việc thay đổi hình thức đánh giá học sinh bằng việc chuyển từ việc chấm điểm bằng điểm số sang việc đánh giá nhận xét sẽ giảm áp lực cho học sinh nhưng kèm theo đó cũng có khá nhiều bất cập. Tuy nhiên, dù đánh giá bằng cách này hay cách khác, học sinh có tiến bộ hay không lại phụ thuộc chủ yếu vào ý thức tự rèn luyện của học sinh và sự quan tâm chu đáo của gia đình cũng như nhà trường. Với cách làm mới này mong rằng các giáo viên sẽ có những sáng kiến phù hợp và nâng cao trách nhiệm của mình để chất lượng giáo dục nước nhà ngày một nâng cao.

Xem Thêm

Bỏ 3 năm trung học phổ thông: Phương án cải cách bất khả thi

Những năm gần đây, cải cách giáo dục dâng lên như một làn sóng dữ dội. Ở bất kì một cuộc họp, một hội thảo và ngay trong Quốc hội những ý kiến cải cách giáo dục liên tục được đề xuất: Nên bỏ kì thi tốt nghiệp hay Đại học? Thi bao nhiêu môn trong kì thi tốt nghiệp,… đều được bàn luận sôi nổi. Và đặc biệt, ý kiến của Hiệu trưởng trường Đại học FPT Lê Trường Tùng cũng nhận được sự quan tâm khá lớn của dư luận đó là: Nên bỏ 3 năm trung học phổ thông! Liệu đây có là một ý kiến hay và chúng ta có nên thực hiện?

Hiệu trưởng trường Đại học FPT Lê Trường Tùng

Nguyên nhân khiến ông đưa ra đề xuất này là vì theo chuyên gia, hiện nay chương trình giáo dục của nước ta còn quá rườm rà và lạc hậu. Theo như mô hình giáo dục Anh quốc, học sinh nước này thay vì mất tới 12 năm học chương trình phổ thông như nước ta, họ chỉ còn khoảng 9-10 năm, sau đó có thể học CĐ hoặc học dự bị ĐH trước khi vào ĐH. Và theo mô hình này, học sinh chỉ chọn 6-7 môn, chứ không phải học tất cả các môn như hiện nay. Bên cạnh đó, chúng ta hoàn toàn sử dụng 2/3 chương trình sách giáo khoa của Anh cho các môn khoa học tự nhiên Toán, Lý, Hóa,… và chỉ phải biên soạn lại chương trình các môn Khoa học xã hội.

Thực tế đề xuất này cũng có cái lý của nó vì quả thực, xét cho cùng chương trình đào tạo với 12 môn học ở chương trình phổ thông còn máy móc. Tuy nhiên, bỏ đi tới 3 năm chương trình học phổ thông liệu là điều hợp lý?

Mặc dù chương trình đào tạo của nước ta hiện nay còn nhiều bất cập, chưa theo kịp với thế giới tuy nhiên, không phải đương nhiên mà trước đây các chuyên gia Giáo dục xây dựng chương trình đào tạo với 4 cấp: Tiểu học, Trung học, Trung học phổ thông và Đại học/ Cao đẳng. Thực tế, kiến thức cấp 3 là tiền đề quan trọng cho học sinh khi bước vào Đại học. Các kiến thức này đủ khó để các em tư duy và phát triển, để các em dày dạn hơn trong việc nhìn nhận vấn đề từ đó khi bước lên cấp Đại học, các em không còn quá non nớt để tiếp thu những ý kiến của các bậc Giáo sư, Tiến sĩ ở cấp Đại học. Hay nói một cách cụ thể hơn, những đứa trẻ 14, 15 tuổi chưa đủ nhận thức để theo học các lớp ở trình độ Đại học

Bên cạnh đó, nếu nói chương trình cấp 3 quá tải với nhiều môn học rườm rà, không cần thiết mà cắt bớt thì chúng ta cần phải cắt bớt tất cả các cấp chứ không riêng gì cấp 3. Vì thực tế, ở mỗi cấp học đều chứa đựng một sự rườm rà riêng, cho đến nay chưa chương trình ở cấp học nào thực sự hoàn thiện. Nếu như chúng ta muốn cải cách, phải thay đổi cần phải xem xét toàn bộ chương trình giáo dục từ Mầm non đến Đại học và thay đổi toàn bộ chương trình ở các cấp đó. Các kiến thức không quan trọng sẽ phải cắt bớt, sau đó dồn kiến thức ở các lớp trên cao xuống lớp thấp hơn, gom góp sao cho “nhét” được những kiến thức nền tảng cho các em trong 9 năm học chứ không thể cắt toàn bộ và bỏ toàn bộ các kiến thức cấp 3 như ý kiến nêu trên. Mặc dù vậy, với cách làm này theo tôi con số 9 năm vẫn còn ít bởi vì như thế việc giảm tải mà chúng ta đang hướng đến chẳng phải đã bị “vô hiệu hóa” rồi sao? Các em sẽ phải học các trương trình quá khó so với lứa tuổi, từ đó không lĩnh hội hết được các kiến thức trong chương trình. Ở các nước khác, chương trình đào tạo phổ thông của họ chỉ kéo dài 9 năm, đến năm 20 tuổi học sinh đã có thể cầm tấm bằng Đại học và đi làm. Tuy nhiên họ làm được điều đó là vì họ cũng mất nhiều năm nghiên cứu để chương trình giáo dục phù hợp với tư duy, văn hóa con người nước họ. Việc chúng ta lấy giáo trình của họ ốp sang nền giáo dục nước mình là điều vô cùng nguy hiểm. 

Hơn nữa, với người Việt Nam, giai đoạn cấp 3 là giai đoạn có nhiều sự chuyển biến mạnh mẽ về tâm sinh lý, lứa tuổi, rất cần sống trong một môi trường có sự quan tâm, giáo dục nghiêm ngặt của người lớn. Nếu như cắt chương trình phổ thông để các em rời xa nhà gia đình lên các thành phố lớn học Đại học, các em sẽ thiếu đi sự kèm cặp của gia đình vào thời điểm có nhiều biến động nhất về tâm sinh lý, rất dễ khiến các em sa ngã hay có những quyết định sai lầm.

Thiết nghĩ cải cách giáo dục là vấn đề cần thiết tuy nhiên cải cách thế nào cho phù hợp mới là điều quan trọng. Việc cắt bớt toàn bộ chương trình cấp 3 để các em chuyển thẳng lên Đại học, xét trên nhiều bình diện đều không phù hợp. Nếu như muốn rút ngắn khoảng thời gian các em học phổ thông, chúng ta cần cải cách và sửa đổi toàn bộ chương trình giáo dục từ Tiểu học cho đến cấp 3, giảm tải những kiến thức không cần thiết để dồn số năm lại theo cách làm mà tôi đã nêu ở trên. Hy vọng, với những nỗ lực cải cách giáo dục chúng ta sẽ đưa ra những phương án hiệu quả để có một chương trình đào tạo hợp lý, vừa giảm tải được lượng kiến thức cho học sinh, vừa có thể bắt kịp với thế giới để nền giáo dục của nước ta không còn lạc hậu.

Xem Thêm

Người thầy trẻ mãi trong trái tim tôi

Đã gần 10 năm trôi qua kể từ khi chia tay mái trường trung học phổ thông, chia tay thời áo trắng, nhưng những kỷ niệm thời tinh khôi ấy như dòng suối mát lành. Đôi khi chúng tôi cũng về thăm trường mỗi khi có thể, vẫn mái trường ấy, vẫn bác bảo vệ trường học ấy, vẫn là những hàng cây trên sân trường đó, tất cả đều gợi cho chúng tôi nhiều kỷ niệm của thời học trò, mỗi khi nhớ về nó tôi luôn có một cảm giác yên bình kỳ lạ. Và hình bóng thầy, luôn có mặt trong những hoài niệm quá khứ ấy, những ký ức tươi đẹp nhất trong cuộc đời mỗi con người.  

Lứa học sinh khóa học 2003 – 2006 của trường THPT Ba Đình ngày ấy là những học trò cuối cùng trong đời dạy học của thầy. Thầy dạy môn Lịch Sử - môn học mà có lẽ bây giờ khi nhắc đến hầu hết học sinh đều cảm thấy “sợ”. Chẳng hiểu vì lý do gì tôi lại có một niềm yêu thích đặc biệt với môn học được coi là khô khan với toàn những sự kiện, những con số… Có lẽ chính thầy đã truyền cảm hứng, làm cho một môn học khô khan trở nên dễ gần và hứng thú hơn.

Có lẽ tôi mãi là đứa học sinh nhút nhát, tự ti về bản thân nếu năm ấy không gặp thầy và thầy chuyển về làm chủ nhiệm lớp. Không hiểu vì sao trong 40 học sinh của lớp, thầy luôn chú ý đặc biệt tới tôi và trao cho tôi những cơ hội khẳng định bản thân mà đôi khi chính tôi còn chẳng dám tin vào năng lực của mình. Năm học lớp 11 tôi được trở thành đại diện của trường tham gia gameshow về kiến thức do tỉnh nhà tổ chức. Năm lớp 12 tôi được cử đi thi học sinh giỏi cấp quốc gia. Và có lẽ những nỗ lực và cố gắng của tôi cũng đã phần nào không làm thầy thất vọng.

Thầy sống rất nhiệt tâm và cần mẫn làm việc như những con tằm nhả tơ mà không ngại sự xoay vần của tạo hóa. Trên cương vị là một người thầy giáo, thầy đã dành trọn tình yêu thương cho học trò. Hình như thầy chưa bao giờ nói nặng lời với chúng tôi. Với thầy, tất cả đều là sự cảm thông và bao dung. Dù khi ấy tuổi đã cao, đi lại khó khăn, những cơn ho khi trái gió trở trời luôn hành hạ nhưng thầy luôn tranh thủ thời gian đến thăm gia đình của các bạn có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. 

Vậy mà có lần, chúng tôi đã làm thầy phải khóc… Một người trong suốt cuộc đời mình có tới mấy chục năm chiến đấu ở chiến trường đã phải khóc trên bục giảng vì học sinh nghỉ học quá nhiều. Tôi nhớ ngày ấy vào khoảng đầu năm lớp 12, vì môn Sử không nằm trong chương trình thi tốt nghiệp nên học sinh rất chểnh mảng. Dù đây là môn bắt buộc những đứa học sinh khối C như tôi phải vượt qua để bước vào cổng trường đại học nhưng có lẽ kỳ thi tốt nghiệp trước mắt quan trọng hơn, cũng có thể môn học này quá khô khan cứng nhắc, hoặc cũng có thể bạn bè tôi lúc ấy có một lý do đặc biệt nào đó… mà buổi học thêm môn Sử chỉ có 15/45 bạn đi học. Và thầy buông phấn, ngồi kể chuyện đời, chuyện nghề của thầy cho chúng tôi nghe. Bất chợt những giọt nước mắt ứa ra trên gò má nhăn nheo những dấu vết cuộc đời. Có phải khi càng nhiều tuổi, người ta càng dễ nghĩ ngợi và hay tủi thân hơn không?

Một kỷ niệm tôi không thể nào quên trong đời học sinh là kỳ thi học sinh giỏi quốc gia môn lịch sử. Cả trường chỉ chọn 1 học sinh vào đội tuyển của tỉnh. Trong vòng sơ loại, điểm số của tôi thấp hơn cô bạn cùng lớp. Nhưng điểm số cao bất thường của cô bạn ấy lại khiến mọi người không khỏi ngạc nhiên bởi sức học trong lớp chỉ ở mức trung bình. Sau này chính thầy phát hiện ra đề thi của vòng sơ khảo bị lộ do bố cô bạn là một cán bộ trưởng phòng của huyện. Khi ấy dù nhà trường đã chốt danh sách và không muốn thay đổi nhưng thầy kiên quyết đấu tranh đến cùng với những sự không công bằng trong thi cử. Cuối cùng do có điểm số đứng thứ hai nên tôi được cử đi thi.

Những tưởng một người chính trực, tận tâm như thế thì cuộc đời sẽ giành cho thầy những ưu ái đặc biệt.  Thế nhưng niềm vui chưa trọn thì nỗi lo lại ập đến. Căn bệnh ung thư phổi hiểm nghèo đã đến với thầy khi lứa học sinh của chúng tôi còn chưa đến ngày tốt nghiệp . Bình thường chúng tôi chỉ thấy thầy ho, có khi ho thành từng cơn không dứt nhưng chẳng biết mọi thứ lại nghiêm trọng đến thế.  Khi thầy phát hiện ra thì đã ở giai đoạn cuối. Chỉ hai tháng sau ngày thầy nghỉ dạy, chúng tôi đã không bao giờ còn được gặp thầy… 

Tiễn đưa thầy trong một buổi chiều đông, mọi ân hận, hối tiếc với chúng tôi đã quá muộn màng.  Thì ra thầy đã biết bệnh mình trước đó nhưng cố giấu người thân, bạn bè vì lo chúng tôi đã đến gần những ngày thi cử, đổi giáo viên sẽ phải làm quen từ đầu. Vả lại đối với thầy, không còn được đứng trên bục giảng cũng giống như tự tay cắt đứt khúc ruột của mình. Vậy mà tâm huyết ấy của thầy không được chúng tôi đón nhận khi buổi học thêm ngày hôm ấy chúng tôi nghỉ học quá nhiều. Chúng tôi đã khiến thầy ra đi trong nỗi buồn và sự day dứt bởi môn Lịch Sử ngày càng ít được học sinh coi trọng. 

Đã gần 10 năm trôi qua kể từ ngày ấy, nhưng nỗi đau và sự ân hận trong tôi vẫn còn đó. Các bạn tôi ngày ấy mỗi khi nhắc đến thầy đều mang một niềm hối tiếc Ước gì chúng tôi được quay ngược lại thời gian để được một lần nói với thầy lời xin lỗi…

Xem Thêm

Chăm sóc trẻ ngày đông

Mùa đông là khoảng thời gian các bậc phụ huynh thường lo lắng nhất trong năm bởi trẻ rất dễ mắc các bệnh về đường hô hấp như cảm lạnh, cảm cúm… Thử áp dụng những cách dưới đây để bảo vệ sức khỏe của bé trong mùa đông năm nay nhé.  Bạn cũng nên lưu ý, khi trẻ đã đi lớp (bậc học mầm non) thì nên thống nhất cùng với các cô  áp dụng để có hiệu quả cao nhất. 

1.  Mặc đủ ấm và thoải mái

Có 4 vị trí trên cơ thể của bé cần giữ ấm: bàn chân, ngực, cổ và đầu. Đối với trẻ mầm non, khi đưa con đi học buổi sớm bạn nên chú ý giữ ấm cho con, nhất là vùng mũi của bé. Đừng quên mũ, khăn và găng tay cho bé nếu phải ra ngoài khi trời gió (bé có thể mất đến 50% nhiệt độ cơ thể do thoát nhiệt ở đầu). Không khí lạnh buổi sáng là nguyên nhân chính của các bệnh về đường hô hấp ở cả người lớn và trẻ em.

Tuy nhiên khi bé chơi ở trong nhà, bạn nên chọn cho bé những trang phục thoải mái và dễ chịu nhất. Nên chọn cho bé những loại quần áo lót cotton mỏng, dễ thấm mồ hôi, tránh hiện tượng thấm ngược dẫn tới cảm lạnh.  

Vào ban đêm, nhiệt độ thường xuống rất thấp nên việc ủ ấm cho trẻ là rất quan trọng. Đa số trẻ em bị nhiễm lạnh dẫn tới viêm đường hô hấp trên là do cha mẹ để các em ngủ ở những nơi không đủ ấm, hoặc không mặc đủ ấm khi ngủ, ngủ trong phòng máy lạnh với nhiệt độ quá thấp. Do vậy, khi đi ngủ, cần mặc ấm cho trẻ. 

2.  Dinh dưỡng

Khí hậu khô hanh, những thực phẩm chứa nhiều nước rất tốt cho sức khỏe của bé. Chẳng hạn như củ cải có thể chữa ho và tiêu đờm, thông cổ họng, đồng thời lại rất mát cho cơ thể, giải độc.  Một số loại rau giàu vitamin cải bắp, cải chíp, đậu, rau bina, rau diếp, khoai lang, khoai tây… giúp phòng bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, tăng cường chức năng miễn dịch. 

Chế độ ăn uống giàu chất xơ có thể điều tiết sự  hấp thu hấp và bài tiết thực phẩm, ngăn táo bón, xả chất độc trong cơ thể. Ngoài ra, chất xơ còn có vai trò kiểm soát cân nặng.

Bạn lưu ý: - Tuyệt đối không cho trẻ ăn đồ ăn, thức uống có nước đá hay những đồ ăn mới lấy trực tiếp ra từ tủ lạnh. Tất cả các loại thực phẩm có nhiệt độ dưới 25°C đều cần hâm nóng trước khi cho trẻ ăn hoặc uống. Đảm bảo đồ ăn của bé luôn ấm nóng. 

3.  Uống đủ nước

Nhiều cha mẹ chỉ chú ý đến chế độ nước cho bé vào mùa hè mà quên mất, mùa đông hanh khô, bé rất cần uống đủ nước. Với những bé phải nằm quạt (đèn) sưởi hoặc điều hòa thì khả năng mất nước càng lớn. Lưu ý không cho bé uống nước đá, nước có ga…

4.  Tắm cho bé

Những ngày nhiệt độ xuống thấp, đôi khi các bà mẹ ngại tắm cho con vì sợ con lạnh. Tuy nhiên, cha mẹ lại không biết rằng nếu bé không được tắm rửa sạch sẽ khó chịu, mệt mỏi và chậm lớn.

Bạn đừng nên  tắm cho bé sớm quá hoặc muộn, thời gian lý tưởng nhất là từ 10h - 10h30 hoặc từ sau 13h đến trước 16h. Bạn lưu ý:

- Sưởi ấm quần áo cho bé bằng quạt sưởi hoặc ôm vào người trước khi mặc.

- Cần đóng kín cửa sổ và cửa ra vào, không để gió lọt vào phòng. 

- Không nên tắm quá lâu, thời gian tắm cho các bé không kéo dài quá 5 phút kể từ khi cho bé xuống nước đến lúc cho bé ra khỏi chậu. 

5.  Vệ sinh thân thể

Ngoài việc tắm thường xuyên cho bé, bạn cần phải:

- Vệ sinh răng miệng cho bé sạch sẽ sau khi ăn và trước khi đi ngủ bằng nước ấm chi con. 

- Sát trùng họng: Mỗi sáng thức dậy và trước khi đi ngủ bạn nên cho bé súc miệng bằng nước muối sinh lý để sát trùng họng cho bé, tránh sự thâm nhập và phát triển của các vi khuẩn. Đây là biện pháp phòng tránh bệnh viêm họng, viêm amidan ở cả người lớn và trẻ em.

- Rửa tay: Rửa tay thường xuyên là việc đơn giản nhưng hiệu quả nhất để đánh bật vi trùng gây cảm. Vì thế, cần rửa tay của bạn sau khi thay tã hoặc xỉ mũi cho con, cũng như trước khi chuẩn bị đồ ăn. Đồng thời, cũng nên rửa tay cho bé thường xuyên, nhất là trước khi ăn và sau khi bé đi nhà trẻ (mẫu giáo) hoặc ra bên ngoài về.

6.  Phòng ngủ và phòng chơi

Thời tiết mùa đông vốn khô hanh, gió nhiều và ít độ ẩm, nếu có điều kiện bạn có thể tạo môi trường khí ẩm, nóng trong phòng ngủ hoặc phòng chơi của bé bằng các loại máy tạo độ ẩm. Độ ẩm điều hòa trong phòng sẽ giúp cho bé hít thở dễ dàng hơn. Cho bé chơi, ngủ trong phòng thoáng khí nhưng không có gió lùa.

Nếu bạn dùng các loại máy sưởi, lò sưởi cũng như quạt sưởi, bạn không nên để bé đến quá gần trong vòng bán kính 1,5 m vì tại khu vực sát lò sưởi, lượng oxy trong không khí sẽ rất thấp.

7.  Tắm nắng

Bé cần vitamin D từ ánh sáng mặt trời để tổng hợp canxi cho xương mạnh khỏe. Nghiên cứu gần đây còn chứng minh rằng, vitamin D từ mặt trời còn giúp bé duy trì hệ miễn dịch mạnh khỏe. Với những bé đã đi nhà trẻ bạn vẫn cần tắm nắng cho bé. 

Và mùa đông, không phải ngày nào cũng có nắng ấm. Do đó, tranh thủ những ngày có nắng, bạn nên cho bé tắm nắng. Thời điểm lý tưởng để tắm nắng vẫn là buổi sáng sớm và chiều muộn (không nên coi thường nắng mùa đông vì vào lúc trưa, ánh nắng vẫn đầy những tia cực tím gây hại). Ngoài ra, cũng nên tăng cường các thực phẩm chứa vitamin D cho bé.

Trên đây là những kinh nghiệm chăm sóc sức khỏe cho bé vào mùa đông giữ cho sức khỏe của bé được đảm bảo, nhưng bạn cũng không nên vì chăm lo cho bé mà lơ đãng bản thân mình, khoảng thời gian này có nhiều loại bệnh dễ gặp phải trong mùa đông, cho nên bạn cũng phải tránh để cho mình bị bệnh, ảnh hưởng tới sức khỏe của mình và có thể trực tiếp hay gián tiếp ảnh hưởng tới sức khỏe của bé.

Xem Thêm

Những kĩ năng cần dạy con ngay từ khi còn nhỏ

Mỗi người đều phải có khả năng tự lập chính vì thế hãy rèn rũa con bạn ngay từ khi còn nhỏ. Hãy dạy chúng tính tự giác, tự biết cách chăm sóc bản thân để sau này khi rời xa vòng tay của cha mẹ chúng đều có thể tự mình đối mặt với mọi khó khăn mà không còn quá bỡ ngỡ. Đó mới là cách dạy con khoa học và đúng đắn.

Bạn có thể tham khảo thêm về những cách day con thông minh vượt trội và áp dụng những cách mà bạn cảm thấy hợp lý nhất với con mình.

Kỹ năng tự chăm sóc bản thân là gì? 

Là kỹ năng giúp con bạn dần làm chủ được bản thân, bao gồm.

- Thực hiện chỉ dẫn gồm 2-3 bước (ví dụ như con hãy cất hết sách lên giá rồi ra đây chơi xếp hình với mẹ)

- Tự dọn dẹp sau khi ăn nhẹ, tự cất đồ chơi sau khi chơi xong.

- Tự thực hiện vệ sinh cá nhân cơ bản như đi vệ sinh, tự rửa tay rửa mặt, đánh răng… (bố mẹ chú ý mặc quần áo rộng rãi cho con để con dễ dàng tự vệ sinh cá nhân).

- Tự mặc quần áo với sự hỗ trợ rất ít từ bố mẹ (mặc áo, mặc quần, đi giày)

- Học cách tập trung chú ý khi chơi/học với các bạn trong nhóm từ 15-20 phút.

- Học và thuộc thông tin cá nhân như tên, ngày sinh của mình, địa chỉ nhà, số điện thoại và tên của bố mẹ.

- Tắm: Mặc dù vẫn còn cần đến sự giúp đỡ của mẹ như khi kỳ cọ hay gội đầu nhưng một số trẻ em ở độ tuổi này vẫn muốn có thể tự tắm. Mẹ có thể tạo cho bé cảm giác “ người lớn” bằng cách chuẩn bị nước tắm sẵn sàng cho bé và đứng ở bên ngoài trợ giúp mỗi khi bé cần.

- Chuẩn bị ba lô của mình: Bạn có thể nhắc nhở bé nên mang những đồ dùng nào đi học, trời rét nên mang những quần áo như thế nào. Hay chuẩn bị sẵn những thứ cần thiết để bé tự cất vào ba lô. Tuy nhiên, bạn cũng cần kiểm tra lại để tránh bé quên những thứ quan trọng

Đây là những việc làm rất đơn giản và bố mẹ chỉ mất một vài phút để giúp con hoàn thành xong mọi việc. Tuy nhiên, để con có được tính tự lập bạn hãy dạy bé từ những điều nhỏ nhất. Bạn sẽ phải rất kiên nhẫn để hướng dẫn con làm những công việc cụ thể. Con sẽ có trách nhiệm hơn khi thành thạo các kỹ năng tự chăm sóc bản thân. Cuối cùng, bố mẹ chỉ nên theo dõi và giúp đỡ con khi thật cần thiết.

Bồi dưỡng khả năng tự chăm sóc bản thân cho con

- Theo dõi dấu hiệu chứng tỏ con đã sẵn sàng học kỹ năng mới. Hãy để con quan sát cách bố mẹ làm, sau đó giúp con tự thực hiện.

- Đối vai và giúp con thực hiện kỹ năng mới. Ví dụ như đưa cho con những bình nước, cốc, bát, đĩa vừa cỡ để con có thể tự tập rót nước, gắp thức ăn cho mình.

- Khi con làm một việc nhưng chưa ưng ý, bạn không nên làm lại hoàn toàn cho bé mà hãy hướng dẫn bé làm lại để hoàn thiện kĩ năng.

- Tạo ra nhiều cơ hội để con học hỏi và rèn luyện những kĩ năng mới và chỉ nhắc nhở khi nào thật cần thiết.

Xem Thêm